Juni warmer dan Juli?

7 jun

Artikel in de Limburger van 1 juni 2022:

Met de tekst:

“Kunnen we nog wel spreken over een klassieke zomer, nu het klimaat verandert? 

Dat is steeds minder het geval. Eigenlijk staat ons hele traditionele weerpatroon, met vier seizoenen van min of meer gelijke lengte, op de tocht. Het zomerseizoen wordt door de opwarming van de aarde steeds langer, het winterseizoen steeds korter. Volgens het klimaatdashboard van het KNMI is de gemiddelde zomertemperatuur in Nederland de afgelopen honderd jaar met 2,5 graden gestegen: van 15,5 naar 18,0 graden. Om een voorbeeld te noemen: de maand juni is nu even warm als de maand juli in het jaar 1930. Juni is daarmee het nieuwe juli geworden.

Je leest er snel overheen, maar het staat er echt: Juni is het nieuwe juli geworden. Overigens, zelfs in 1917 was juni  ook nog warmer dan juli. Maar verder kruipt juni niet meer over juli heen, zie hieronder voor Maastricht.

Nu klopt het wel in algemene zin, dat de temperaturen in de afgelopen eeuw zijn opgelopen, al is het voor Maaastricht in afwijking van het landelijk gemiddelde 2 graad (althans voor juni/juli) in plaats van 2,5 graad, zoals vermeld in het artikel. De lineaire trends van de twee maanden lopen mooi parallel. Maar juni blijft nog altijd koeler dan juli, zoals blijkt uit de KNMI data voor maandgemiddelden t/m 2021:

maandgem jun-jul temp MT tot 2021

Toch kernenergie? De oorlog in Oekraïne verandert de energiepolitiek

9 mei

De Oekraïne crisis heeft een grote invloed op de energiepolitiek. De levering van aardgas stokt, en daar drijven de industrie en huishoudens grotendeels op. We merken dat in Nederland waar al serieus wordt gekeken naar kernenergie als onmisbare component voor de energievoorziening.

Frankrijk (56 bestaande en 6 nieuw te bouwen kerncentrales) en de UK (13 operationele centrales en 16 nieuwe/kleinere centrales) zijn ook voorstander van het open houden en nieuwbouw van kerncentrales.

België worstelt nog steeds met de voorgenomen sluiting van de twee nog actieve reactoren van de bestaande kerncentrales. Maar ook hier wordt al sterker gereageerd op de energiecrisis, die de oorlog in Oekraïne met zich meebrengt.
Uit “De Stemming“, een regelmatig gehouden enquete in Vlaanderen blijkt een forse verschuiving ten opzichte van eerdere versies bij de voorstanders van het openhouden van kerncentrales.
Alle respondenten geven nu een opvallend grote steun voor de stelling dat de kerncentrales ook na 2025 moeten open blijven, maar liefst 81% van de respondenten steunt dat voorstel. In 2020 en 2021 werd dezelfde vraag gesteld, en toen was 65% en 66% overtuigd van het openhouden van de kerncentrales. Die meerderheid is dus nog groter geworden. Zélfs bij Groen zijn (nipt) de meeste kiezers voorstander (52%). Bij N-VA (91%) en VB (89%) bereikt het aantal voorstanders zijn maximum.

Ook in Duitsland komt er beweging in de posities. Zelfs de huidige groene minister voor energie Habeck heeft gepleit voor het langer openhouden van de laatste nog operationele kerncentrales. Een lang gekoesterd taboe in Duitsland, maar de oorlog in Oekraïne verandert alles. De drie energieconcerns Eon, EnBW en RWE hebben zich al bereid verklaard om daarover te praten, kort nadat ze dit thema nog onbespreekbaar achtten. Zoals een woordvoerder van Eon dat zo fraai toelicht in het Handelsblatt van 28-2-2022:
“Vor dem Hintergrund der kriegerischen Handlungen in Europa und der daraus resultierenden Risiken für die Versorgungssicherheit sei es nachvollziehbar, die aktuellen energiepolitischen Gegebenheiten auf den Prüfstand zu stellen.”

Kleinere units voor kernenergie: CDA pleit voor het bouwen van SMR’s

25 apr

Update 8 mei 2022

Logischerwijs verschijnen er meer publicaties waarin kernenergie een bijdrage kan leveren aan de toekomstige energiebehoefte, in dit geval niet persé over SMR’s zoals hieronder. Technisch Weekblad van 5 mei noemt een Gronings onderzoek dat positief adviseert over kernenergie, onder voorbehoud, dat de overheid ten minste mee financiert. Hier is de bron van de publicatie “Economic value of nuclear power in future energy systems: Required subsidy in various scenarios regarding future renewable generation and electricity demand“.

Oorspronkelijke tekst

Henri Bontenbal, woordvoerder voor o.a. klimaat en energie van het CDA pleit voor het bouwen van Small Modular Reactors om sneller een eind te maken aan de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voor de elektriciteitsvoorziening. Dat staat los van de kabinetsplannen voor het bouwen van twee grotere kerncentrales. Uiteraard stoelt dit pleidooi op de conclusies van het laatste IPCC rapport en de strategisch zwak gebleken afhankelijkheid van Russisch gas en olie, sedert de inval in de Oekraïne. https://www.cda.nl/actueel/nieuws/cda-kabinet-moet-aan-de-slag-met-kleine-modulaire-kernreactoren-in-strijd-tegen-fossiele-brandstoffen

In het Technisch Weekblad is een artikel verschenen, dat wat dieper ingaat op de technische en economische achtergronden van de SMR’s.

https://www.technischweekblad.nl/artikelen/tech-achtergrond/waarom-heeft-iedereen-het-over-kleine-kernreactoren

Zie ook het artikel op dit blog over de mogelijke bouw van SMR’s in Limburg:

https://klimaatblog.wordpress.com/2021/10/16/nucleaire-energie-in-limburg/

En voor meer achtergronden op dit blog: type het woord “kernenergie” in het zoekvenster

Wintertemperaturen Nederland t/m 2021-2022

18 apr

Maart is alweer voorbij, hoog tijd voor een korte terugblik op de wintertemperaturen, nu inclusief de afgelopen wintermaanden. De winter was weer relatief zacht, zachter dan vorrig jaar.

Een bijgewerkt overzicht van de gemiddelde wintertemperaturen op 5 Nederlandse KNMI stations: De Kooy, de Bilt, Vlissingen, Eelde en Maastricht, vanaf 1907 aangevuld met de gemiddelde temperatuur van de 5 stations over de maanden december 2021 en januari plus februari 2022. Kijk hier voor meer uitleg en verdere links over de gebruikte terminologie en methoden.

De tien warmste en koudste winters uit de hele periode:

De winter 2021-2022 met een gemiddelde temperatuur van 5,77 °C krijgt een plaats in de toptien van de warmste winters vanaf de start van de waarnemingen in 1907. In de ranglijst belandt deze winter op de 6e plaats. Van de tien warmste winters zijn er zes van deze eeuw.

wintermaanden temp Mt 1988-2022

De trend blijft positief. Over de hele periode vanaf 1907 gezien stijgt de wintertemperatuur volgens de TheilSen methode met een lineaire trend van 0,014 °C/jaar (95% betrouwbaarheidsinterval: 0,004 – 0,024), ofwel met 1,67 °C over de hele periode, een stijging tegenover 1,36 °C van vorig jaar .

Belgische kernuitstap: nog even niet

1 apr

Op dit blog is al vele malen geschreven over de geplande – vanaf 2003 – en vastgelegde kernuitstap. De oorlog in de Oekraïne zorgt echter voor een acuut probleem in de energievoorziening. De federale regering wil graag af van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit het buitenland. Er is overigens verschil van inzicht in hoe groot de afhankelijkheid van gas uit Rusland is. Formeel wordt 4-6% als aandeel genoemd, maar binnen het totaal van de gasimport –  dat op Europees niveau is geregeld – komt de energieregulator Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (Creg) uit op een aandeel van 40%. Dit verschil is gebaseerd op prijs berekeningen en komt door de gestegen aardgasprijzen van alle leveranciers: Gazprom in Rusland, Equinor in Noorwegen of Sonatrach in Algerije, allemaal staatsbedrijven. Vanuit de Creg werd gepleit voor het openhouden van de centrales.

Nu heeft de politiek een draai gemaakt en wordt serieus gekeken naar het openhouden van de reactoren Doel 4 en Tihange 3 tot 2035. Bovendien stopt de Belgische regering een miljard in extra investeringen in hernieuwbare energie, naast de bouw van 2 gascentrales. De onderhandelingen met de eigenaar van de kerncentrales het Franse Engie Electrabel  zullen niet gemakkelijk zijn. Engie Electrabel heeft zich immers ingesteld op de sluiting. Openhouden van de centrales vergt veel onderzoek en grote investeringen, die Engie niet heeft begroot.

Thierry Saegeman, de topman van Engie Electrabel heeft verklaard dat het moeilijk zal zijn om de twee reactoren langer open te houden en de werken daarvoor zullen pas klaar zijn in 2027 en niet in 2025, het jaar waarin de reactoren uit bedrijf zouden worden genomen conform de kernuitstap..

Benefits of Brexit

4 feb

Door menigeen gezien als een van de afleidingsmanoeuvres voor de penibele positie waarin PM Johnson verkeert, is zojuist een overzicht verschenen van de voordelen van de Brexit: “The Benefits of Brexit: How the UK is taking advantage of leaving the EU”.

benefits of brexit

Primair commentaar op het rapport is hier te vinden.

Het 108 pagina’s tellend rapport is een vaag, weinig concreet stuk met vooral intenties hoe HMG in de toekomst denkt te profiteren van de eigen aanpak die de Britten zo graag propageren. Zoals de Britten dat zo aardig zeggen: “all mouth no trousers”.

Uit het voorwoord van de The Rt Hon Boris Johnson MP: “This paper sets out how we’ll go about it. Untangling ourselves from 40 years of EU membership, keeping what works, changing what doesn’t, supporting new industries, reinvigorating older ones and firmly planting the British flag on the world stage once again.”

Global Britain: world-leading

Het rapport stikt dan ook van de borstklopperij, termen als benefits (151x), world (138x), lead (ook in leads of world-leading 83x), opportunities (56x), great (49x), best (40x), higher en highest (26x), super (12x), downside (1x, in de context van de gevaren van tech). Die overdrijvingen alleen al bevestigen het beeld van een regering die zich alvast rijk rekent, niet nu maar in de verre, nog onbestemde toekomst. Bijna elke zin begint met “we will” (233x).

À propos downsides: er is een site waar serieuze en verifieerbare downsides van Brexit worden vermeld. Op 3 februari 2022 waren er in totaal 519 meldingen and still counting…. Uiteraard gaan die meldingen het meest over de impact van de Brexit op economisch terrein.

Het rapport behandelt alle relevante maatschappelijke thema’s. We beperken ons hier tot enkele onderwerpen uit de thema’s klimaat, milieu, onderwijs en armoede.

De werkelijkheid van vandaag: klimaat en milieu

Het blijft moeilijk om de alledaagse werkelijkheid te accepteren. Verhalen over net-zero emissies, en de uitfasering van fossiele brandstoffen, zoals met veel bombast gebracht op COP26 in Glasgow, moet je niet al te serieus nemen. Die zijn voor de bühne. Net deze week, twee maanden na COP26 geeft HMG toestemming voor het exploiteren van een nieuw gas- en olieveld in de Noordzee in het Abigail Field, onder het motto dat er weinig invloed zal zijn op het milieu. Maar, de afhankelijkheid van de UK van fossiele brandstoffen blijft nog gemakkelijk decades duren volgens het betreffende agentschap  Oil and Gas Authority (OGA), en dat was eigenlijk niet de bedoeling van COP26.

De post-Brexit plannen voor het milieu vind je vanaf pagina 86 van het rapport. Dit staat er:

“Delivering cleaner air for all, creating thousands of hectares of new habitat, halting the decline in nature and reducing waste to create a circular economy.”

Niets nieuws zou je zeggen, dat was ook het streven voor de Brexit. Ook hier willen de Britten excelleren (pagina 89): “In addition to acting and leading on climate change, we will set legally-binding targets to clean up the country’s air, restore natural habitats, increase biodiversity, reduce waste, make better use of our resources and halt the decline in species by 2030….”. Niets wat ze ook als EU lidstaat hadden kunnen doen, maar waar ze in die jaren als lid duidelijk te kort zijn geschoten. De UK scoorde zo’n 400 inbreuken (infringements) op Europese regelgeving over milieukwesties.

Luchtkwaliteit was ooit slecht, maar is in de EU periode verbeterd net als elders in de EU, dank zij strenge EU richtlijnen, en de laatste twee jaar ook mede door de pandemie, in ieder geval voor stikstofoxiden.

Citaat uit het Benefits rapport (pagina 11):  ”Implementing a world leading framework to clean up our air and water, halt the decline in nature and cut waste. Our world leading Environment Act sets up our new framework of environmental protections under an independent watchdog, brings nature closer to people through net gain in development and sets new legally binding targets to deliver our commitment to leave the environment in a better state.”

De milieuproblemen speelden en spelen zich veelal af op het gebied van waterkwaliteit en afval. De kwaliteit van rivierwater is vanaf 2016 verslechterd, voor 40% te wijten aan lozingen van kunstmest en pesticiden, voor 35% aan ongezuiverd afvalwater van waterzuiveringsinstallaties (rioolwater dus, met microplastics, organische en anorganische stoffen) en 18% als run-off van wegen (olie, stof, metalen). Zo’n 400.000 lozingen in 2020. Weinig behulpzaam is de door parlementaire strijd juist over de emissies van de watermaatschappijen met veel vertraging tot stand gekomen Environmental Law, en het gebrek aan wil en financiën om de watervervuiling te voorkomen.

Onderwijs

Citaat (pagina 80):”Education is the hallmark of a civilised society, the engine of its productivity and thefoundation of its culture. The UK has long been recognised across the world for the quality of its education and research.”

De tweede zin klopt wel, maar de Brexit heeft dat beeld grof onderuit geschopt. Het Turing scheme is in het leven geroepen ter vervanging van de Europese Erasmus regeling voor studenten. [Alan Turing was onder andere een wiskundige die in WOII voortbouwend op Poolse wiskundigen de code van de Duitse Enigma kon breken en zo essentieel bijdroeg aan de overwinning op de nazi’s. Later is hij vervolgd vanwege zijn homoseksualiteit en eerst lang na zijn dood in 1954 (door cyanide vergiftiging) in 2009 in ere hersteld.]

Brexit maakte een einde aan de Erasmus regeling. Turing financiert alleen de student met een maandelijks bedrag van € 390, iets meer dan Erasmus, maar bij Erasmus zat wel het collegegeld, bij Turing niet. En dat betekent dat alleen welgestelde studenten zich een jaartje kunnen veroorloven. UK studenten die in de EU willen studeren moeten aantonen, dat zij over voldoende middelen beschikken, in sommige EU landen € 6000,- op een bank of in andere EU landen € 700/maand inkomen. Verder zijn er nog regels over de lengte van het verblijf voor de Britten, net als voor elke student uit een derde land, zoals beperkte verblijfsduur, dure visa en meer papierwerk en vertraging bij het regelen daarvan in de EU-consulaten. Dat is met name een belemmering voor taalstudenten.

Visa problemen zijn er ook voor EU studenten, maar erger is het collegegeld dat per september 2021 £ 23000 zal bedragen. Dat is een absolute rem om naar de UK te gaan, de aanmeldingen zijn 40% lager dan voorheen, voor oost Europeanen zelfs al 70% minder.

Het EU Horizon programma

Het stoppen van deelname aan het EU innovatie- en onderzoeksprogramma Horizon  met € 95,5 miljard in de pot gaat de Britse universiteiten duizenden banen kosten. Het dispuut over de visserij kwestie en de grenscontroles in Noord-Ierland duurt voort, nog extra aangezwengeld door David Frost. En zo lang dat niet is opgelost blokkeert Europa deze subsidies.

Nu komen er plannen bij de Britse regering voor een eigen programma in plaats van Horizon. Het gaat om eenzelfde bedrag ad £ 15 miljard voor zeven jaar. Waar ze dat extra geld vandaan halen is de vraag. Men zoekt in dat programma dan vooral samenwerking met de US, Australië en Azië, hoegenaamd omdat daar betere universiteiten zouden zijn, overigens zeer tegen de zin van de Britse wetenschappers zelf, die vrijwel unaniem kiezen voor Europa.

Armoede

In een land waar zoveel mensen in armoede leven (zie de links onder), verwacht je een extra inzet om die armoede te keren, nu de Brexit de Britten zelf toch de mogelijkheden biedt.

Het rapport telt slechts één keer het woord “poverty” en wel in de volgende zin (pagina 12):

Back in control of our own VAT rates. We used our control over our own VAT rates to immediately put an end to the tampon tax as soon as we were free from the EU law mandating it, ending VAT on women’s sanitary products, helping to end period poverty.” Tja….

Er is een recent rapport over de armoede in de UK, met iets andere uitgangspunten dan de benadering van de Verenigde Naties waarover eerder in dit blog is geschreven. De tabel hieronder spreekt boekdelen.

poverty in UK

Zie in dit klimaatblog:

https://klimaatblog.wordpress.com/2020/02/25/armoede-en-ongelijkheid-in-gezondheid-in-de-uk/

https://klimaatblog.wordpress.com/2018/11/18/extreme-armoede-in-de-uk-en-de-brexit/

https://klimaatblog.wordpress.com/2020/10/30/subsidie-eten-voor-schoolkinderen-of-covid-19-in-de-uk/

en verder

https://www.bigissue.com/news/social-justice/uk-poverty-the-facts-figures-and-effects/

Een koele novembermaand ?

6 dec

De energieleverancier geeft maandelijks een overzicht van verbruikte stroom en gas. Het gasverbruik van november wekte nieuwsgierigheid naar de temperaturen van de maand november op langere termijn. An sich werd gedacht aan een koelere maand dan de vorige jaren, reden om eens te duiken in de novembertemperaturen.

Van KNMI station 380 (Maastricht-Aken Airport) zijn data beschikbaar vanaf 1906. Uit de data zijn drie temperatuurreeksen berekend: de gemiddelde dagtemperatuur TG, de nachttemperatuur TN en de maximale temperatuur TX voor elke novembermaand.

De getallen zijn hier in een grafiek opgenomen, waarbij een smooth trendlijn is berekend met om die trendlijn een 95% betrouwbaarheidsinterval in dezelfde kleur.

november temp

Allereerst valt op, dat alle temperaturen stijgen, waarbij de temperaturen ‘s nachts en als daggemiddelde een plateau laten zien tussen pakweg 1940 en 1985. De maximale temperatuur klimt wel geleidelijk door. De stijging in elke temperatuurreeks is duidelijk, zo’n 2°C, en dat stemt overeen met een lineaire trendberekening volgens TheilSen met als resultaat een stijging van 0,02 (0,011-0,028)°C per jaar.

How Brexit is transforming the STEM Community

17 nov

Artikel in The Scientist: How Brexit is transforming the STEM Community. In dit artikel wordt de huidige situatie geschetst waarin grote delen van de Engelse universitaire wereld verkeren. Naast de Brexit speelt de pandemie ook een rol, de laatste zorgt voor vertragingen. Tekorten aan materiaal en chemicaliën. Trage en dure procedures bij het laten overkomen van Europese studenten en post doc’s. Inschrijfkosten vervijfvoudigd tot £25,000 per jaar. Vervallen van grote EU-financieringen, zoals Erasmus en het voor de UK erg duur geworden Horizon programma. Veel EU wetenschappers hebben het land de rug toe gekeerd en het kost veel moeite om dat gat te vullen. De vooraanstaande positie van de wetenschap in de UK is tot nu toe nooit bedreigd. Nu heeft ze al een knauw gekregen, gevreesd wordt voor een nog grotere achteruitgang.

Lees verder

Energietransitie in België: Hoge Gezondheidsraad is tegen kernenergie

30 okt

De Belgische Hoge Gezondheidsraad (HGR) brengt onpartijdige en onafhankelijke wetenschappelijke adviezen uit als leidraad voor beleidsmakers en gezondheidswerkers.  De adviezen die de HGR uitbrengt worden samengesteld door experts uit vele vakgebieden en zijn openbaar. In de missie van de HGR hecht men zeer aan de volgende waarden:
Wetenschap – Deskundigheid – Kwaliteit – Onpartijdigheid – Onafhankelijkheid – Transparantie.

HGR rapport

Nu heeft de HGR een lijvig rapport uitgebracht over haar standpunt inzake de energietransitie, toegespitst op de rol van kernenergie. Het oordeel van het uitgebreide rapport vanuit ethisch, milieu- en gezondheidsoogpunt is afwijzend ten aanzien van kernenergie, zoals die nu wordt toegepast, omdat niet wordt voldaan aan de beginselen van duurzame ontwikkeling. De opvattingen van de HGR gaan echter breder, zoals over maatregelen die op afzienbare tijd moeten worden getroffen of aangepast, waaronder specifieke noodplannen.

Het is de moeite meer dan waard om het rapport te lezen, en als de 142 pagina’s afschrikken, lees dan in ieder geval de uitgebreide samenvatting voorin het rapport.

Kritiek

Maar er is ook kritiek vanuit de pool van experts, in dit geval van de experts van het Studiecentrum voor Kernenergie in Mol. Zij vinden dat hun wetenschappelijke integriteit en onafhankelijkheid werd aangetast. Het SCK-CEN schrijft iherover het volgende:

Drie van 23 betrokken experten weigerden het eindverslag te onderschrijven. Die experten zijn lid van het onafhankelijke, nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN. “SCK CEN heeft over de jaren heen een uitgebreide, nucleaire kennis opgebouwd. Die kennis en expertise wordt wereldwijd bevestigd. Het is om die reden dat onze experten voor het rapport geconsulteerd werden. Om in te lichten, om de juiste argumenten en wetenschappelijke feiten aan te reiken. De analyses die in het kader van dit rapport werden uitgevoerd, verliepen niet volgens de regels van de wetenschappelijke kunst”, aldus Eric van Walle, directeur-generaal van SCK CEN.

De experten van SCK CEN hebben zich daarom teruggetrokken. “Onze wetenschappelijke integriteit werd aangetast”, aldus Johan Camps, expert stralingsbescherming. Hij trad op als expert voor volgende domeinen: noodplanning, nucleaire risico’s en stralingsbescherming. “Als wetenschapper kon ik me niet scharen achter de manier van werken. Er is geen grondige, objectieve analyse gevoerd over de domeinen waarvoor ik als expert optrad. Een objectieve analyse van die domeinen werd namelijk in het gedrang gebracht door het te koppelen aan factoren als ‘duurzaamheid van kernenergie’. De conclusies in het rapport zijn dus niet gebaseerd op een ruime wetenschappelijke consultatie.”

De experten van SCK CEN hebben hun bezorgdheden met de Hoge Gezondheidsraad gedeeld en wilden zich van het eindverslag distanciëren. Daarop voelden ze zich onder druk gezet om het rapport toch te onderschrijven. “Het is onaanvaardbaar dat onze experten zo behandeld worden. Ik ben trots dat ze voet bij stuk hebben gehouden, want wij dragen onze onafhankelijke, wetenschappelijke integriteit hoog in het vaandel”, aldus van Walle.

De conclusie van het rapport was ongunstig voor kernenergie. Wil de uitstap van drie SCK CEN-experten dan zeggen dat SCK CEN voorstander van kernenergie is? “Het is niet aan ons om uitspraken te doen over de kernuitstap, dat is een politieke beslissing. Het is van groot belang dat er een maatschappelijk debat gevoerd wordt. Eén die gevoed moet worden met wetenschappelijk juiste feiten”, besluit van Walle.

In het HGR rapport wordt geen melding gemaakt van deze kwestie, terwijl de activiteiten van het SCK-CEN meerdere malen aan de orde komen. Er ontbreekt ook een overzicht van alle participanten met hun achtergronden. Dat kan transparanter voor een openbaar rapport, waarin ook een minderheidsvisie dient te worden vermeld. Het wringt met de waarden die de HGR in haar missie koestert, zoals boven genoemd. Dit krijgt ongetwijfeld nog een lange (politieke) staart in de huidige maatschappelijke discussie over de energietransitie.

Nucleaire energie in Limburg?

16 okt

Update 23-10-2021

In NRC van 19-10-2021 staat een artikel dat nog iets verder uitwijdt over het thema kernenergie in Nederland en omringende landen onder de titel: Nu gas zoveel kost, toch maar kernenergie omarmen in Europa? Met als ondertitel: “Europese energietransitie De hoge gasprijzen en zorgen om het klimaat geven de Europese lobby voor kernenergie een impuls.” In de UK ziet men met COP26 voor de deur kernenergie “at heart of net zero emissions strategy”.

Oorspronkelijke tekst

Geleidelijk aan komt er meer belangstelling voor kernenergie. Er wordt verdeeld gereageerd op een toekomstige energie voorziening waarin kernenergie een eigen plek krijgt. Duitsland heeft al besloten om uit de kernenergie te stappen. In België woedt de discussie nog, maar er zijn meer stemmen tegen dan voor kernenergie. In de uitfasering van kernergie – in 2025 stop – is een belangrijke rol weggelegd voor aardgascentrales, die een ondersteunende rol van een goed regelbare basislast krijgen. Op dit moment sneuvelen echter al plannen voor een dergelijke centrale in Dilsen-Stokkum en in Tessenderlo, beide in Belgisch Limburg. De gedachte transitie wordt dus niet eenvoudiger. En al zou kernenergie definitief stoppen, dan zijn de vervangende aardgascentrales goed voor extra CO2, waarmee de klimaatdoelstellingen van Parijs voor België moeilijker haalbaar worden. In Frankrijk is een kleine meerderheid (53%) voor kernenergie, maar tegen (45%) nieuwe centrales. Over enkele maanden zijn er verkeizingen, en president Macron heeft zich positief uitgelaten over kernenergie omdat het goed past binnen het totale pakket van (alternatieve) energiebronnen. Gemikt wordt op ontwikkeling en standaardisering van deze SMR’s, de eerste zou echter pas in 2035 operationeel zijn. Dit Franse SMR-type is vooral bedoeld voor de export. Daarmee loopt Frankrijk achter op ontwikklingen elders. De grote centrales zoals de in 2023 in bedrijf te nemen derde generatie centrale in Flamanville blijven wel nodig. Twee parallelle routes dus: vasthouden aan de grote centrales en de SMR’s exporteren.

 

In Nederlands Limburg gaan nu stemmen op in het Limburgs parlement voor een onderzoek naar kernenergie op termijn in de provincie. Er wordt een onderzoek gestart naar de technische haalbaarheid (incl.veiligheid en kernafval) van het plaatsen van met name kleinere types centrales, waaronder waarschijnlijk de SMR’s met een beperkte capaciteit van bijvoorbeeld 100MW. Het bericht staat vandaag in dagblad de Limburger (€). Als er mogelijkheden worden gevonden, dan wordt vervolgens gekeken naar draagvlak en eventuele locaties.

In Schotland wordt eind oktober de periodieke klimaatconferentie gehouden, de COP26. Ook daar komt kernenergie aan de orde als middel om op termijn af te stappen van fossiele energie. Kernenergie kan in de mix van energiebronnen goed functioneren, niet alleen om de energiedalen (weinig wind, geen zon) op te vangen, maar tevens als energiebron voor de productie van waterstof en voor andere doeleinden, waarbij warmte nodig is. Andere alternatieve bronnen produceren geen warmte. En juist onder die omstandigheden kunnen kernreactoren in de vorm van kleinere modulaire units het best onder vollast draaien. Overdag als bron voor waterstofproductie en backup en na zonsondergang als directe electriciteitsleverancier. De IAEA, de International Atomic Energy Agency heeft in de aanloop naar COP26 een uitgebreide brochure uitgebracht over de bijdrage van kernenergie aan de uitfasering van fossiele brandstoffen en daarmee aan de klimaatdoelstellingen. Van de zelfde bron is ook een rapport beschikbaar over de rol van nucleaire wetenschap en technologie bij klimaatadaptaties.