Archief | Uncategorized RSS feed for this section

Armoede en ongelijkheid in gezondheid in de UK

25 feb

Na de artikelen over de armoede in de UK en het verband tussen de armoede en kiesgedrag ten voordele van de Brexit, is aanvullend materiaal over armoede en ongelijkheid in gezondheid uitgebracht door het Institute of Health Equity (IHE). Al eerder had Public Health England, de Engelse GGD, gewezen op de stagnatie of achteruitgang van de levensverwachting, zonder een oorzaak te kunnen duiden.

Het IHE kijkt naar de sociale determinanten van de gezondheid en wilt de ongelijkheid in gezondheid bestrijden. Het rapport “Health Equity in England: The Marmot Review ten years on”genoemd naar het team van professor Michael Marmot, gaat verder dan het rapport van de VN rapporteur. Het beschrijft de huidige toestand na een eerste visie in 2010. De resultaten baren enig ophef, de BBC heeft er een artikel aan gewijd.

UK poorest womens's life expectancy declines

Dit zijn de hoofdpunten uit het rapport:

  • stalling life expectancy for men and women in England since 2010
  • the more deprived the area, the shorter the life expectancy among women in the poorest 10% of areas, life expectancy fell between 2010-12 and 2016-18
  • people in poorer areas spend more of their lives in ill health than those in affluent areas
  • the amount of time people spend in poor health has gone up across England since 2010
  • cuts in funding in deprived areas and areas outside London were larger and affected those areas more

Ook de verslechterde vorming van de kinderen wordt naar voren gehaald. Door vergaande bezuinigingen op onderwijs, met name hoger schoolgeld voor de hogere klassen van het basisonderwijs, verlaten kinderen voortijdig de school. Gewezen wordt op de lange-termijn effecten voor deze kinderen: minder geschoold en betaald werk, en dus ook een slechtere gezondheid en een korter leven.

De UK steekt in deze materie beduidend negatief af bij andere Europese landen.

De achteruitgang is niet te wijten aan koude winters, de griep, de problemen bij de National Health Service (NHS) of maatschappelijke zorg, zo stelt het rapport. Marmot wijst met de vinger naar de bezuinigingen als belangrijkste oorzaak. Die treffen de armen natuurlijk het hardst.

Typisch is, dat hoewel de regering in adviezen wordt opgeroepen om actie te ondernemen, diezelfde regering niet bij naam wordt genoemd als oorzaak van de toestand, door de voortdurende bezuinigingen in de laatste tien jaar. Het woord “conservative” of “Tory” zoek je vergeefs in het rapport. Wat dat betreft draait men graag om de brei heen. Nog in 2017 durfde het IHE de oorzaak niet hardop te noemen. Uiteraard ontkent de Tory regering de funeste gevolgen van haar bezuinigingspolitiek.

Weten is niet altijd willen

21 feb

In Chemisch Weekblad C2W het ledenblad van de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV) van februari 2020, staat een aansprekend opinieartikel van wetenschapsjournalist Enith Vlooswijk. Zij fileert enkele gedachtelijnen die ons vertrouwd in de oren klinken, maar die bij nadere beschouwing misplaatst zijn. Denk aan “Meten is Weten”. In haar woorden een onzinnig gezegde. Hier volgt haar tekst:

Meten is weten! Het is een misleidende slagzin, vaak toegeschreven aan de Leidse Nobelprijswinnaar Heike Kamerlingh Onnes.

De ontdekker van de supergeleiding suggereerde in zijn oratie in 1882 om boven de ingang van elk natuurkundig laboratorium een bordje te hangen: ‘Door meten tot weten’. Dat klinkt meteen heel wat genuanceerder dan de gelijkstelling van het een aan het ander. Na het doen van metingen zouden we, als we mazzel hebben, eventueel ooit tot kennis kunnen komen. ‘Meten is weten’ daarentegen is typisch de slogan van beleidsmakers en algoritmeboeren die mensen op basis van zinloze cijfers wegzetten als potentiële fraudeurs, mentaal afwijkende individuen, behorend tot risicogroepen en andere categorieën die een leven kunnen vergallen.

Even onzinnig als ‘meten is weten’ is de slagzin ‘weten is willen’. Toegegeven, het is een onbestaande slagzin, maar hij is wel van toepassing op een argumentatiewijze die nogal in zwang is. Zo las ik onlangs het betoog van Tim Bleeker, een Utrechtse promovendus milieuaansprakelijkheid die van leer trok tegen Volkskrant-columnist Martin Sommer. Sommer had kritiek geuit op het besluit van de Hoge Raad om het klimaatbevel van Urgenda te bekrachtigen. ‘Ik vraag mij af waar de klimaatrechtszaakfobie van Sommer vandaan komt’, schrijft Bleeker. ‘Is hij een klimaatontkenner?’ De wetenschap laat er immers geen twijfel over bestaan: de mens veroorzaakt de opwarming van het klimaat, met zeespiegelstijging en andere gevaren als gevolg. Dat klopt, maar zijn redeneerwijze is een tenenkrommend voorbeeld van ‘weten is willen’: wie tegen bepaald beleid is, is tegen de wetenschappelijke status quo. Anders gezegd: als je weet wat ik weet, moet je ook willen wat ik wil. Een drogreden waar je u tegen zegt.

De ‘weten is willen’-redenatie vertroebelt niet alleen de discussies over klimaatmaatregelen. Rabiate tegenstanders van het vrouwenquotum roepen graag dat de wetenschap nu eenmaal aantoont dat vrouwen verschillen van mannen. Waarop voorstanders vaak betogen dat onderzoek juist laat zien dat die fundamentele verschillen ontbreken. Beide groepen maken helaas dezelfde fout: wat de wetenschap ook zegt over mannen en vrouwen, ze doet geen uitspraak over de wenselijkheid van voortrekbeleid.

De ‘weten is willen’-redenatie kan de wetenschap onbedoeld in diskrediet brengen. Het is daarom in het belang van de wetenschap om een lijn te trekken tussen het feitelijke en het moreel raadzame. Meten kan, onder bepaalde voorwaarden, leiden tot allerlei soorten kennis. En kennis kan weer leiden tot verschillende be­leids­maatregelen. Maar of die maatregelen wenselijk zijn, is geen zaak van de wetenschap.”

Pachauri proces loopt vast door ziekte

12 feb

Update 13-2-2020

Wellicht sneller dan verwacht: Pachauri is overleden aan zijn hartkwaal. De Indiase media brengen het kort in hun tweets en in hun commentaar (het is al vrijdag in India):

overlijden Pachauri

overlijden Pachauri2

Zo reageert TERI op zijn overlijden volgens India Today:

Former Teri chief RK Pachauri died at the age of 79 on Friday after prolonged cardiac ailment.

Teri Director General Ajay Mathur said on Friday that former Teri chief RK Pachauri has passed away.
Teri on Twitter wrote, “It is with immense sadness that we announce the passing away of Dr RK Pachauri, the Founder Director of TERI. The entire TERI family stands with the family of Dr Pachauri in this hour of grief.”
“Teri is what it is today because of Dr Pachauri’s untiring perseverance. He played a pivotal role in making us a leading organisation in the sustainability space,” Ajay Mathur, Director General, Teri, who succeeded Pachauri in 2015 said.
“Dr Pachauri’s contribution to global sustainable development is unparalleled. His leadership of the Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC] laid the ground for climate change conversations today,” Nitin Desai, Chairman, Teri, said.
“In this solemn moment, friends and colleagues of Dr Pachauri are invited to share their remembrances, including photos, at rkp-memoriam@teri.res.in,” Teri tweeted.

Former Teri chief RK Pachauri, who was admitted to the Escorts Heart Institute in New Delhi with a prolonged cardiac ailment, was put on life support on Tuesday.
Pachauri (79) underwent an open heart surgery at the hospital, they said.
The environmentalist had suffered a heart stroke in Mexico in July last year, said a source close to him, adding that he was critical and put on ventilator.
“He was suffering from cardiac issues. He had an open heart surgery but was put on ventilator,” the sources said.

Pachauri had to step down from his position in The Energy and Resources Institute (Teri) after he was accused of sexually harassing a former woman colleague.
A district court had in October 2018 framed molestation charges against Pachauri, who had repeatedly denied the allegations levelled against him.
During the court hearings, Pachauri had sought a speedy trial saying he and his family were suffering from hardship since 2015, when an FIR was lodged in the matter.
After the FIR was registered in February 2015, Pachauri was given anticipatory bail the next month.

Het in 2015 gestarte proces tegen voormalig TERI chef en IPCC voorzitter Pachauri zal mogelijk stoppen. Na jaren van vertraging is de nu 79-jarige Pachauri te ziek om aanwezig te kunnen zijn. Hij is met zeer ernstige hartklachten opgenomen, geopereerd en verblijft in een intensive care afdeling van het Escort Heart Institute in Delhi, aldus India Today van vandaag.

In de tussentijd heeft hij in vrijheid overal praatjes gehouden en werd hij met alle egards ontvangen in onder andere Mexico en Duitsland, terwijl zijn advocaten druk bezig waren met alle kleine stapjes in de procesvoering, die toch al niet gekenmerkt werd door een hoog tempo. Mocht hij komen te overlijden, dan stopt het proces, en zal hij als Nobelprijswinnaar (namens de IPCC) uitgebreid worden herdacht.

 

Lachgas emissie Chemelot terrein

9 feb

Er is weer wat te melden over de lachgas emissie van industrieterrein Chemelot in Sittard-Geleen, zie vorige artikelen hier en hier.

Dit keer een artikel in NRC van 8 februari 2020 over deze lachgas emissie. Het gaat in wezen over een brief aan Provinciale Staten van Limburg, waarin wordt uitgelegd wat de Provincie Limburg als bevoegd gezag heeft gedaan in de kwestie van de lachgas emissie.

En dan gaat het eigenlijk alleen over de gang van zaken rond de kwestie en hoe de Provincie, de Regionale Uitvoeringsdienst en Chemelot hebben gehandeld.  Om kort te gaan, Provincie vindt dat er redelijk adequaat is omgegaan met het plotseling opgekomen probleem van de langere tijd uit het zicht gebleven emissie. De NRC-redacteur zet adequaat overigens tussen haakjes.  Maar de communicatie kan/moet wel beter worden, aldus een citaat uit genoemde brief:

“De relatie tussen Provincie en Chemelot wordt door het lachgas-dossier niet anders dan dat deze al was. Toekomstige bovenwettelijke werkprocessen kunnen een verscherping aanbrengen in signalisering, informatieuitwisseling en het verzoeken om reducerende maatregelen aan de bron van niet genormeerde stoffen te treffen.”

De redacteur van het artikel in NRC heeft de emissie  in CO2 -equivalenten  vergeleken met die van een kleine elektriciteitscentrale. Dat klopt aardig. De 0,4 miljoen ton CO2-equivalenten vanaf Chemelot komen omgerekend via een emissiefactor (CBS, 2017) voor CO2 in kg/Kwh neer op een centrale met een elektrisch vermogen van ongeveer 67 Mw, inderdaad een kleintje tussen de andere producenten. De rode kolom linksonder in de grafiek stelt het vermogen van de “centrale” op Chemelot voor in Mw in vergelijking met  de andere centrales in Nederland, die in grote mate bijdragen aan de CO2 emissie.

Elektriciteitscenrales Nederland

En dat illustreert al weer de relatieve bijdrage aan de CO2 emissie, in dit geval vergeleken met alle operationele elektriciteitscentrales in Nederland, van waterkrachtcentrales en biomassa centrales tot de grote jongens draaiend op steenkool, aardgas en een enkele nucleaire centrale.

Alternatieve energie in Nederland en België

5 feb

 

Hier is al eerder over geschreven, onder andere hierhier, en hier.

Het is vandaag 5 februari 2020 Grey Day. Grey Day is in België de dag waarop alle alternatieve energie opbrengsten voor het lopende jaar zijn verbruikt, en moet worden overgeschakeld op grijze stroom, uit steenkool, gas, olie of kerncentrales dus. Om de klimaatdoelstellingen te halen zou die dag moeten opschuiven naar 10 februari. De sector is niettemin optimistisch door de extra windparken op zee.

Nederland dreigt zijn doelstelling voor 2020 van 14% niet te halen. Het CBS meldde dat al eind vorig jaar,  EU-commissaris Maros Sefcovic voor energie bevestigde dezer dagen dat beeld.

Eurostat (overzicht van 28 januari 2020) laat zien hoe het verloop door de jaren in 35 Europese landen incl. Turkije eruit ziet. De EU 28 lijkt af te stevenen op de doelstelling van 20% in 2020. Dat is mede te danken aan 19 landen die nu al boven de 18% zitten, zoals de Scandinavische landen, Denemarken, en ook Kroatië en Litouwen. Noorwegen – geen lid van de EU overigens- voert de lijst aan met 72,8% in 2018.

De kans op het halen van de doelstelling is zo te zien voor België al stukken minder, maar zoals gezegd, de Belgen zijn optimistisch. Dat geldt niet voor Nederland, dat blijft ver achter, en staat onderaan de ranglijst, onder Malta en Luxemburg.

SHARES Eurostat alternatieve energie

 

 

Hongarije en Tsjechië: going nuclear

23 dec

Europa klimaatneutraal in 2010, dat was het onderwerp van de Europese top op 12 en 13 december 2019. In de tot nu toe verschenen documenten wordt weinig concreet ingegaan hoe de EU dat wil bereiken. Het zijn veeleer nog vage intenties en afspraken die nog moeten worden ingevuld.

Landen als Hongarije, Tsjechië en Polen beschikken niet over voldoende capaciteit om in hoog tempo te de-carboniseren. De Polen slepen een uit de communistische tijd stammende elektriciteitsvoorziening op basis van steenkool met zich. Zij krijgen een uitzonderingspositie.

Hongarije en Tsjechië kunnen de klimaatdoelstellingen ook niet halen via alternatieve bronnen. Zij mogen de nucleaire optie open houden, en dat is wel bijzonder in de huidige Europese visie op energie, die is gericht op het ontmantelen van de nucleaire energievoorziening.

Ook in Nederland werd in Utrecht op 19 november tijdens een ingenieurscongres een warm pleidooi gehouden voor kernenergie, citaat uit Technisch Weekblad:

“…(Ad Louter).. de directeur van Urenco en voorzitter van Nucleair Nederland verdedigde met verve en met veel cijfers de stelling dat we álle opties voor opwekking van CO2-vrije energie moeten inzetten om de gevreesde mondiale opwarming van meer dan twee graden te voorkomen. Want komen we daarboven dan wordt die opwarming onomkeerbaar. En dan is kernenergie volgens Louter onmisbaar. En – even terug naar landelijke schaal – dat geldt ook als we in Nederland de uitstoot van kooldioxide over tien jaar willen reduceren met 49 procent, en in 2050 met 95 procent ten opzichte van 1995.”

En;

In de visie van Louter is kernenergie meer dan een kosteneffectieve CO2-vrije energiebron naast stroom uit wind en zon; het is ook de broodnodige voorziening voor die perioden waarin zon en wind het laten afweten, bijvoorbeeld tijdens een koude windstille winter. Van de niet-fossiele opwek anno 2018 komt 16 procent uit kerncentrales, 22 procent uit biomassa, 15 procent van zonnepanelen en 46 procent van windturbines. Die twee laatste zijn natuurlijk grillig in hun productie; wind en zon zijn zoals bekend niet regelbaar.”

Naast de subsidies voor zon- en windenergie (nul voor nucleair) is er de kwestie van de gerealiseerde productie in deze hoek, slechts  20% van het opgestelde vermogen in 2018.

Kortom, om puur technische redenen is kernenergie onmisbaar, maar zoals nog steeds ligt dit onderwerp politiek te gevoelig.

In Nederland waait het minder, in China ook

22 dec

In een recent verschenen artikel kijken de auteurs via 5 verschillende her-analyses naar de windsnelheden in China over de periode 1979-2011. Het gaat om een vergelijking tussen de her-analyses en observaties (CN05.1 hieronder). Dat loopt niet helemaal parallel, zoals al eens eerder voor Nederland door KNMI medewerkers is aangetoond (Trends in storminess over the Netherlands, 1962–2002 ).

Deel uit abstract:

“……the performances of five sets of reanalysis data, including National Centers for Environmental Predictions (NCEP)-U.S. Department of Energy (DOE) Reanalysis 2 (NCEP-2), Modern-ERA Retrospective Analysis for Research and Applications (MERRA), Japanese 55-year Reanalysis Project (JRA-55), Interim ECMWF Re-Analysis product (ERA-Interim), and 20th Century Reanalysis (20CR) in reproducing the climatology, interannual variation, and long-term trend of near-surface (10 m above ground) wind speed, for the period of 1979–2011 over continental China are comprehensively evaluated.”

En de resultaten:

“The near-surface wind speed derived from the observations exhibit significant decreasing trends over most parts of continental China during 1979 to 2011. ”

China windspeed atmosphere-10-00804-g007

Figure 7. Time series of anomalous near-surface wind speed (unit: m·s−1) in annual (a), spring (b), summer (c), autumn (d), and winter (e) averaged over the continental China derived from CN05.1 (black), NCEP-2 (red), MERRA (green), JRA-55 (blue), ERA-Interim (purple), and 20CR (yellow).

Er  is ook een vergelijking gemaakt met de observaties. Daaruit blijkt een doorgaans grotere afname in windsnelheid voor de observaties. De correlatie tussen her-analyses en observaties komt niet boven de 0,6 uit, en dat is mager. Voor de lente scoren de her-analyses nog het beste.

atmosphere-10-00804-g005

Figure 5. Linear trends (unit: m·s−1 per decades) of annual, spring, summer, autumn, and winter mean near-surface wind speeds for the observation (column) and reanalysis datasets (star) NCEP-2 (red), MERRA (blue), JRA-55(green), ERA-Interim (purple), and 20CR (yellow), respectively, over China (a) and nine subregions (bj).

De daling afgeleid uit de observaties bedraagt tijdens de periode ongeveer 0,15 m/s. dat komt aardig overeen met de berekende dalende tendens van de gemiddelde windsnelheid in Nederland  in drie van de vijf stations. In twee Nederlandse stations was de daling factoren hoger.

tabel trend 1960-2019