De ijsheiligen: koele heiligen?

14 Mei

Wat hebben de volgende heiligen Mamertus , Pancratius , Servatius van Maastricht, Bonifatius van Tarsus en Sophia van Rome gemeen? Hun naamdagen vallen achter elkaar vanaf 11 Mei, het zijn de ijsheiligen. Volgens oude boerenwijsheid was dat de periode in mei, dat de laatste vorstdagen optraden. Dat lijkt stug in onze dagen, de kans op nachtvorst is wel erg klein. Niettemin beleven we juist nu een aantal dagen met koeler weer. Het begrip ijsheiligen was wijd verspreid over Europa en de boeren deden er goed aan niet vóór koude Sophie te planten, om vorstschade te voorkomen.

Zo’n periode uit de volksweerkunde heeft niettemin een reële achtergrond, ontstaan uit eeuwen ervaring. In Mei komt er regelmatig een periode voor waarin de temperatuur fors kan terugvallen. Nu wisselt de temperatuur natuurlijk door de hele maand. Maar is die periode van de ijsheiligen nu zo bijzonder?

Even wat temperaturen op een rijtje, de gemiddelde temperatuur gemeten te Maastricht vanaf 1906 bij het KNMI verkrijgbaar. Daarbij wordt de maand Mei eruit gelicht en in 6 dagperioden verdeeld:

van 1 tot 5, 6-10, 11-15, 16-20, 20-25 en 26-31 Mei, zodat de ijsheiligen mooi passen als derde in de reeks.  In de grafiek hieronder staan de gekozen dagperioden van de maand Mei afgebeeld met een smooth trendlijn.

de ijsheiligen in Maastricht

Kennelijk mankeert er iets aan de periode van de ijsheiligen. Waar in de andere perioden van Mei een wisselend temperatuurverloop is, vertonen de ijsheiligen een stabiel patroon, ja zelfs met een negatieve trend! De ijsheiligen worden elk jaar iets kouder, de lineaire trend is -0,01 graad/jaar met een 95% betrouwbaarheidsinterval van -0,031 tot 0,012.        In dik 100 jaar is de ijsheiligen temperatuur gemiddeld met één graad gezakt.

Dit zijn de trends van alle Mei perioden bepaald volgens de TheilSen methode:

1-5 6-10 11-15 16-20 21-25 26-31
-0,005 0,006 -0,01 -0,002 -0,012 -0,009

Nu blijken zelfs 5 van de 6 perioden een negatieve trend te hebben, en dat resulteert in een trend voor de hele Meimaand vanaf 1906 in Maastricht van -0,004 graad/jaar. Het wordt steeds koeler in Mei…….

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: