Klimaat van de vijftiende eeuw

21 Aug

Endless cold: a seasonal reconstruction of temperature and precipitation in the Burgundian Low Countries during the 15th century based on documentary evidence, zo luidt de titel van een interessant recent artikel van Chantal Camenisch in Clim. Past, 11, 1049–1066, 2015. Bourgondië werd destijds geregeerd door Philips van Bourgondié en later Karel de Stoute. Het artikel is interessant omdat het betrekking heeft op België en Nederland (en Luxemburg en een stukje Frankrijk), en vanwege de toevoeging van neerslag aan een meer gebruikelijke temperatuur reconstructie in de lage landen. Bovendien is er maar weinig onderzoek gedaan naar het klimaat van de vijftiende eeuw.

Zo’n reconstructie gebeurt door berichten en kronieken uit de periode te raadplegen. Er is op dat gebied al een traditie gebouwd, onder andere van de onvolprezen Jan Buisman met zijn tot nu toe zesdelige serie “Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen”. Camenisch raadpleegde ongeveer 3000 bronteksten uit 100 bronnen, in bijvoorbeeld 13 plaatsen in hedendaags Nederland en 7 in België, en heeft op grond daarvan een index op een schaal van zeven gemaakt van temperatuur en neerslag voor alle seizoenen in de vijftiende eeuw. Haar quasi kwantitatieve reconstructie komt goed overeen met andere reconstructies. Extreem koude winters in de jaren ’30 en in 1407/1408, het warmste en droogste jaar in deze eeuw was 1473, en de zomers van de begin en eind jaren ’80 en begin ’90 waren natter dan gemiddeld.
Jan Buisman meldt dat de temperaturen van winter, lente en herfst significant dalen vanaf 1430, de zomers worden na 1480 koeler. Van de negen winters tussen 1432 tot 1440 zijn er zeven te koud, waarvan drie erg streng, 1435 is extreem streng. Het jaar 1491 kent dan weer een extreme winter. Camenisch bevestigt dat beeld in grote lijnen.
In bijgaande figuur zijn de indices voor temperatuur en neerslag samengevoegd. De data zijn ontleend aan de publicatie van Camenisch. De temperaturen zijn in rood weergegeven, de neerslag in gestreept grijs. “wintemp”=wintertemperatuur en “winprec”=winterprecipitatie etcetera.

Camenisch

Advertenties

2 Reacties to “Klimaat van de vijftiende eeuw”

  1. Hans Erren augustus 21, 2015 bij 2:08 pm #

    We hebben ook De oogstdatums van de pinot noir in bourgondie
    ftp://ftp.ncdc.noaa.gov/pub/data/paleo/historical/france/burgundy2004.txt

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: