Overstromingen Balkan Mei 2014: extreem weer of klimaatverandering?

6 Aug

In de maand Mei 2014 werden delen van de Balkan getroffen door de cycloon “Tamara”, die een record neerslag veroorzaakte. Dat ging gepaard met grootschalige overstromingen en landverschuivingen. Inwoners van plaatsen als Obremovac nabij Belgrado in Servië moesten worden geëvacueerd. Er vielen doden en gewonden, de schade was enorm. De materiële schade werd groter geacht dan die van de laatste Balkan oorlog. Zie overzichtskaartje voor het getroffen gebied.

Er werden hoeveelheden gemeten, die hoger waren dan ooit waargenomen in de laatste 150 jaar. Het ligt voor de hand, dat de oorzaak van de ramp toegeschreven wordt aan de hoeveelheid en intensiteit van de regen. Natuurlijk spelen aspecten als bodemopbouw, bodembedekking, afvoercapaciteit van rivieren en bewoning van risicovolle locaties ook een rol. Tegelijkertijd wordt bij elke natuurramp haast traditiegetrouw geroepen, dat het te wijten is aan de klimaatverandering, ook in dit geval. De ramp is een dankbare aanleiding om maatregelen te eisen, want de frequentie van het extreem weer zal toenemen, zo willen de modellen.  Hoe zit dat?

De laatste jaren zijn er wetenschappelijke artikelen verschenen, die het verband tussen extreme weersomstandigheden en de klimaatverandering afzwakken. Ook het IPCC heeft zich in haar laatste rapport AR5 wat terughoudender opgesteld dan in voorgaande rapporten.  De betreffende tekst (AR5 WGI chapter 2, section 2.6.2.2. , zonder verwijzingen)  luidt:

“AR5 WGII assess floods in regional detail accounting for the fact that trends in floods are strongly influenced by changes in river management. Although the most evident flood trends appear to be in northern high latitudes, where observed warming trends have been largest, in some regions no evidence of a trend in extreme flooding has been found, for example, over Russia based on daily river discharge. Other studies for Europe and Asia show evidence for upward, downward or no trend in the magnitude and frequency of floods, so that there is currently no clear and widespread evidence for observed changes in flooding except for the earlier spring flow in snow-dominated regions. In summary, there continues to be a lack of evidence and thus low confidence regarding the sign of trend in the magnitude and/or frequency of floods on a global scale.”

Zijn er in het gebied nabij Belgrado veranderingen in het neerslagpatroon opgetreden?

Bij eca.knmi.nl kan men neerslagdata ophalen per dag van station Belgrado. Data zijn beschikbaar vanaf december 1935 (en hier) tot en met Juni 2014. In de grafiek (neerslag in 0,1 mm) vallen enkele hoge piekwaarden op, met als laatste de neerslag in Mei 2014 met 108 mm op 14 Mei en 45 mm op 15 Mei. Grafieken gemaakt in R.

Daily rain Belgrade 1935-2014

Dit zijn de vijf hoogste neerslagsommen (mm) in de datareeks:

20140514            108,0

19940613            94,0

19510903            88,4

19670911            84,8

19990709            80,1

rain Belagrade monthly mean

In de grafiek met maandgemiddelden bereikt Mei 2014 ook de hoogste waarde. In deze grafiek is een vloeiende trendlijn berekend, die vrijwel lineair loopt, een indicatie, dat er weinig verandert in het neerslagpatroon: Mei 2014 was uitzonderlijk.

Uit de dagelijkse neerslagsommen is via een selectie op een hoge percentiel (hier het 95-percentiel) een grafiek gemaakt met een trendlijn per seizoen. De 95-percentiel kenmerkt de hoge waarden in de datareeks. 5% van alle waarnemingen liggen nog hoger. Met de 95-percentiel vang je dus de piekwaarden. Deze opdeling per seizoen geeft wat nuances. Zo blijkt in de lente de hoeveelheid neerslag licht te variëren, In de drie andere seizoenen is het verloop praktisch nihil.

95-perentile rain Belgrade

 

Kortom, een voorbeeld van extreem weer, waarvan de gevolgen natuurlijk onder ogen moeten worden gezien en waar passende maatregelen nodig zijn om herhaling van de effecten te vermijden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: