Antartica-ijs: kooldioxide, methaan, lachgas, leiderschap en whisky

19 Jan

Zoals bekend zijn uit het ijs van Antartica boorkernen tot ca. 3 km diep genomen om in de aanwezige luchtbelletjes analyses te verrichten op kooldioxide, methaan en distikstofoxide (lachgas). Met die lengte kon een tijdspanne tot ongeveer 900.000 jaar worden onderzocht. Zie onder andere het Europese project EPICA. Volgens de onderzoekers kon worden aangetoond, dat de concentratie aan kooldioxide in het huidige tijdperk hoger was dan in de duizenden jaren daarvoor. Dat gold min of meer ook voor methaan. Lachgas vertoonde een ander verloop, zie ook dit artikel. De analyses op methaan en lachgas werden uitgevoerd met behulp van gaschromatografie.

 Die techniek wordt momenteel ook ingezet voor een geheel ander doel. In 1907 ondernam Sir Ernest Shackleton zijn beroemd geworden Nimrod-expeditie naar de Zuidpool. In de lente van 1908 trok Shackleton met drie man vanaf de hut op Cape Royds naar de pool. Eind december 1908 waren de pony’s die de slee trokken overleden, en dat betekende dat de mannen zelf de bijna 500 kg zware slee moesten trekken. Toen ze op 9 janauri 1909 op amper 156 km van het doel verwijderd waren, besloot Shackleton om te keren. De zuidpool hadden ze wel kunnen bereiken, maar de terugtocht zou doden kosten. Zo spaarde Shackleton de levens van zijn team, en tegen zijn vrouw zei hij later: “I thought you’d rather have a live donkey than a dead lion”. De beslissing om te stoppen kreeg grote waardering, en op menige managementcursus wijst men de toekomstige managers nog altijd op Shackleton’s leiderschapskwaliteiten.

Shackleton's hut 
Bron: New Zealand Antartica Heritage Trust

 De hut van Shackleton’s team was stevig gebouwd en goed geïsoleerd. Maar het is zeker, dat de teamleden zich extra warm hielden met whisky, brandy, port en champagne, want daar hadden ze grote hoeveelheden van meegenomen, zie de lijst.  

In januari 2010 zijn onder de vloer van de hut drie kisten met bevroren sterke drank gevonden, waarvan twee met whisky, en de derde met brandy. Nu valt het beheer van een dergelijk erfgoed als Shackleton’s hut onder strenge wetgeving, en mogen vondsten als de kisten drank eigenlijk niet worden verwijderd.  Toch zijn flessen whisky in Nieuw Zeeland op een zorgvuldige manier ontdooid. Ze bleken afkomstig van de Schotse firma Mackinlay and Co,  nu eigendom van Whyte & Mackay in Glasgow. Een paar flessen zijn met de privéjet van de eigenaar van Whyte & Mackay naar het laboratorium van de firma in Glasgow gevlogen, in een kist die letterlijk met handboeien was gebonden aan de Whisky Master Blender Richard Paterson van Whyte & Mackay.  

Op het lab zijn met een injectiespuit kleine hoeveelheden vloeistof uit de flessen genomen om via gaschromatografische analyse te zien welk soort whisky het was en welk bereidingsproces was gebruikt. Proeven en ruiken horen er ook bij, maar dat kan maar beperkt in de zes onderzoeksweken en met de geringe hoeveelheid monsters. Men denkt, dat de whisky veel sterker is dan de huidige soorten whisky. De flessen gaan later weer terug naar Nieuw Zeeland om uiteindelijk weer onder de vloer van Shackleton’s hut te belanden, geheel conform de wet.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: