Regeerakkoord en energie

12 Okt

Een korte verkenning van klimaat-verwante onderwerpen in het regeerakkoord en een vergelijking met de partijprogramma’s van de drie betrokken partijen gaven een resultaat, dat weinig activiteit belooft op dat terrein. Dat doet de vraag rijzen of er bijvoorbeeld wel aandacht is voor de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen.

 

Kernenergie

In de drie programma’s wordt kernenergie al aangeprezen. Dat past ook in de langzaam kantelende beweging die de natie voorbereidt op de langduriger aanwezigheid van kernenergie in ons land. In het regeerakkoord staat daarover het volgende:

 “Om de CO2-reductie (20%) te realiseren en minder afhankelijk te worden bij de energievoorziening, is meer kernenergie nodig. Aanvragen van vergunningen voor de bouw ingewilligd. Opslag van CO2 kan ondergronds plaatsvinden met inachtneming van strenge veiligheidsnormen en lokaal draagvlak. Deze opslag komt pas aan de orde na verlening van de vergunning voor een nieuwe kerncentrale.”

Er komt dus een kerncentrale bij. En de eerste proef met CO2 opslag zal wel sneuvelen, gelet op de voorwaarde voor lokaal draagvlak, die ontbreekt nu immers in Barendrecht.

En over andere vormen van energie:

Energiebeparing

“Het kabinet beoogt een “Green Deal” met de samenleving, mede door voortzetting en versterking van de nationale aanpak van energiebesparing. De verlening van vergunningen voor lokale, kleinschalige productie van energie en warmte wordt eenvoudiger.

In de onlangs van kracht geworden Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) zijn al vereenvoudigingen aangebracht voor het verlenen van vergunningen. Of deze aanscherping werkelijk nieuw is mag worden betwijfeld. Wat deze “Green Deal” nu precies moet betekenen en toevoegen is niet duidelijk.

Het idee voor een Green Deal is niet nieuw. Groen Links kwam er al mee op de proppen in 2008 ter bestrijding van de financiële en klimaat crisis, maar dan op alle niveau’s, van gemeentelijk tot internationaal. In De UK ligt een vergelijkbaar plan reeds op tafel. Daar betekent het een  enegiebesparing voor 14 miljoen huizen, met een jaarlijkse gemiddelde besparing op de energierekening van £550, zonder eigen investeringen. Het Britse plan start in 2012.

 

Innovatie

Het regeerakkoord  pleit voor innovatie, maar ook hier blijft het vaag.

“De energietransitie berust op innovatie door goede samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen, ondernemingszin bij de ontwikkeling en export van nieuwe producten op dit gebied en enkele maatregelen die hieraan bijdragen. Het kabinet bevordert onderzoek naar en toepassing van nieuwe energiebronnen.”

Innovatie lijkt wel het sleutelwoord in dit regeerakkoord. De wijze waarop de overheid tot nu toe innovatie heeft willen versterken heeft echter maar weinig opgeleverd. Het moet toch komen van de investeringen in R&D van bedrijven en universiteiten. Nederland loopt al een tijd achter op het buitenland qua investeringen, en zit met landen als Polen en Bulgarije bij de achterblijvers. Nu ook nog eens veel fundamentele R&D uit het land verdwijnt (denk aan MSD in Oss, DSM naar China, Abbott in Weesp) en de bezuinigingen meestal dit soort activiteit hard treffen kan men zich afvragen of er daadwerkelijk iets is bereikt. Nou ja, de buitenlandse investeringen in de fotovoltaïsche industrie in het zuiden van het land geven in ieder geval aan, dat de financiers vertrouwen hebben in deze branche, maar de rol van de overheid in deze ontwikkelingen is slechts faciliterend geweest.

 

Ontwikkeling alternatieve energiebronnen (14% in 2020)

“De opwekking van duurzame energie moet zo snel mogelijk concurrerend worden maar verdient in de overgangsfase stimulering. Hiertoe wordt de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE) geleidelijk omgevormd in een SDE+ regeling. De financiering van de SDE+ vindt plaats door een opslag op de energierekening. De opbrengst van de SDE+ wordt direct ingezet voor duurzame energieprojecten. De SDE+ wordt, zoals vastgelegd in het financieel kader, geen regeling met een open einde.

Naast deze algemene maatregelen ter ondersteuning van de energietransitie, zijn ook meer gerichte, specifieke maatregelen nodig om de economie toekomstbestendiger en sterker te maken. De energietransitie wordt ook in internationaal verband bevorderd.”

De SDE regeling stond en staat onder kritiek. Alleen voor de wat grootschaligere alternatieven als afval- of stortgasverbranding is er nog budget. Maar de andere vormen van alternatieve energievoorziening op kleinere en grotere schaal zijn qua financiering al lang overtekend. Bovendien is er politiek bedreven door het voortdurend aan- en uitschakelen van dit soort regelingen op momenten waarop het beroep op de regeling kennelijk te groot werd. Dat schrikt de burger of ondernemer met alternatieve energieplannen maar af. Nu komt er dus een  aangepaste regeling die sterk lijkt op de Duitse EEG regeling, alleen zit er geen open einde aan en de vrije toegang tot de distributielijnen is beperkter dan bij de Duitse buren. In een volgend bericht zal worden ingegaan op de Duitse regeling, en met name op de actuele kritiek op deze regeling in Duitsland zelf.

 

“De energie-infrastructuur blijft in publieke handen.”

Dit is bestaand beleid. Het Rijk stuurt dit centraal aan, lokale overheden behouden hun posities als voornaamste aandeelhouders in de energienetwerken.

 

Internationaal

“In internationaal verband zet het kabinet in op versterking van het Initiatief Duurzame Handel, met inzet van middelen voor Ontwikkelingssamenwerking, en uitbreiding hiervan naar CO2-intensieve sectoren.”

Het IDH loopt al een tijdje. Het streeft via krachtenbundeling van betrokkenen in een bepaalde productieketen, een stukje medefinanciering en een daaraan gekoppeld leertraject haar doelen “ duurzame ondernemeningen en duurzame ontwikkeling”  te bereiken. Veel geld gaat er op dit moment niet in rond.

 

“In de Europese Unie richt het kabinet zich onder meer op een CO2-efficiëntienorm voor elektriciteitscentrales, scherpe milieu-eisen aan producten, emissie-eisen aan alle transportmiddelen en een Europees energienet, ook op de Noordzee.”

Geen eigen initiatieven meer op dit vlak. Dat duidt ook op de overheersende positie van Europa boven nationaal beleid op het gebied van klimaat, milieu en energie. En Nederland wil niet meer vooroplopen.

 

“Het kabinet zet in op doorlichting van de wereldwijde broeikasgasemissiehandel ten aanzien van de betrouwbaarheid van emissierechten, zoals die uit het Clean Development Mechanism.”

Het CDM is een deel van de handel in emissierechten, waarmee de verplichte reductie van de broeikasgassen kan worden bereikt door die elders te laten realiseren, en zodoende kan men eigen emissierechten verkrijgen. Dat men de betrouwbaarheid van een en ander wilt laten controleren zegt genoeg over de emissiehandel, die al veel kritiek heeft opgeroepen, en tot weinig daadwerkelijke reductie heeeft geleid. Zoals zo vaak worden alleen de intermediairs in dit soort handel er rijk van.

 

 

Het geheel overziende kan ik maar weinig inspiratie vinden in de energieplannen van het nieuwe kabinet. De insteek blijft een beetje op het zelfde niveau als voorheen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: