Sterfte door klimaatverandering II

3 Dec

In een vorig jaar verschenen rapport “Mondiale milieuveranderingen en volksgezondheid: stand van de kennis” uit 2008 is een hoofdstuk gewijd aan dit verschijnsel. De gegevens zijn deels afkomstig van het International Centre for Integrated Assessment and Sustainable Development (ICIS) instituut van de Universiteit Maastricht. Zij hebben sterftecijfers op dagbasis vergeleken met de daggemiddelde temperatuur tussen 1979 en 1997.

Relatie_temperatuur_en_sterfte_huyn

Daaruit ontstaat een J-V-vormig figuur, waar je gemakkelijk de conclusie kunt aflezen, dat de sterfte toeneemt bij lagere én bij hogere temperaturen dan gemiddeld (15ºC). Karel Knip van NRC heeft in een artikel in NRC van 12 september 2009 een en ander toegelicht. Knip beweert terecht, dat een vergelijking met de maximale én minimale temperaturen een betere benadering zou zijn om de effecten van de extremen aan beide kanten te beschouwen. Knip laat zien, dat het van 1930 tot nu toe nogal meevalt met het aantal extreem warme dagen – “het is al eens veel warmer geweest” -, en voorlopig dreigt er nog geen hittesterfte. Op dit blog zijn de temperaturen in vroegere perioden al eens vergeleken hier en hier meer recente perioden.

Een poging tot reconstructie

Kennelijk beschikte het ICIS over gedetailleerde informatie van het CBS tot op dagniveau. Voor de nieuwsgierige burger zijn ze niet toegankelijk. De gegevens kunnen tot op weekniveau worden bekeken vanaf 1995. dat wijkt af van dagelijkse metingen en dat brengt het gevaar van uitmiddeling en het vergroten van de bias door toekenning van het gemiddelde van een variabele aan een hele groep, het zogenaamde Berkson effect. Elke methode heeft zo z’n nadelen. De grafieken op dagbasis geven bijvoorbeeld geen beeld van de sterfte na één of meerdere dagen, de timelag ontbreekt daar. Door alle gegevens naast elkaar te zetten krijg je toch wat verschillende beelden. Voor dat doel moeten de data wel wat worden opgeschoond, omdat CBS ook onvolledige weken meetelt rond de jaarwisselingen.

Directe vergelijking met de wekelijkse temperatuurgemiddelden en de relatieve (t.o.v. het overall gemiddelde per week) sterftecijfers levert een vrijwel rechte lijn op. Er komt eerst wat meer patroon in beeld wanneer gekeken wordt naar extrema, dus wanneer de maximaal of minimaal gemeten temperatuur (maximum resp. minumum van 7 dagelijkse maxima resp. minima per week) als variabele wordt genomen. Knip suggereerde deze bewerking in zijn artikel, maar dan op dagbasis. Dan ontstaan er vergelijkbare J-V-curves, waaruit blijkt de oversterfte inderdaad toeneemt bij lagere resp. hogere temperatuur. Maar het blijven zwakke patronen. Hieronder een overzicht van de sterfte per week uitgezet tegen de maximaal gemeten temperatuur.

Sterfte_tegen_tx

Typisch en afwijkend van de conclusie van Besancenot is dat de sterfte bij mannen en vrouwen tussen de 65 en 80 jaar nauwelijks een patroon vertoont van verhoogde sterfte bij hogere of lagere temperaturen.

Bij vrouwen boven de tachtig jaar zien we een terugkerend patroon rond de jaarwisselingen met een tijdelijke sterke toename, gekoppeld aan lagere minimumtemperaturen. Bij mannen is dat patroon nog meer uitgesproken. Dat patroon komt overeen met de griepgrafieken.

Advertenties

Eén reactie to “Sterfte door klimaatverandering II”

Trackbacks/Pingbacks

  1. Nog maar een keer: temperatuur en (over)sterfte | klimaatblog - juli 24, 2015

    […] op dit blog geschreven over dit onderwerp, hier, hier, hier (o.a. over het werk van Vito Muggeo), hier, en hier […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: