Hans von Storch, adviseur Deltacommissie: een profiel

11 Jan

Het klimaatdebat wordt niet zozeer gedomineerd door wetenschappers. Het primaat ligt tegenwoordig bij politici, die zich daarin op z’n best laten leiden door wetenschappelijke inzichten. Er zijn ook wetenschappers die zich volop in de politieke discussie mengen, zoals de invloedrijke James Hansen, directeur van het Goddard Institute of Space Studies (GISS) van NASA,zie ook artikel Volkskrant. Het is een fenomeen dat breed voorkomt, niet alleen bij de klimaatdiscussie. Daarmee moeten we maar leven, ook al zou een zuivere scheiding tussen politiek en wetenschap verhelderend werken. Het gat in de interactie tussen wetenschap en politiek is kennelijk te groot. En omdat de rollen van wetenschapper en politicus meer en meer in elkaar vloeien wordt het belangrijk om bij het wegen van uitspraken van betrokkenen in te schatten wat hun achtergrond is en welke agenda ze voeren.

Roger Pielke Jr. deelt wetenschappers in dit kader in in vier categorieën:

–         de pure wetenschapper, levert alleen feiten en houdt zich ver van het politieke debat;

–         de “science arbiter”, heeft directe contacten met beleidsmakers, maar geeft alleen feitelijke antwoorden op gestelde vragen en geeft consequenties aan;

–         de “issue advocate”, mengt zich volledig in het debat en probeert zijn opvattingen over de kwestie door bij beleidsmakers door te drukken;

–         de “honest broker of policy alternatives”, de eerlijke makelaar, de actieve maar neutrale overdrager van alle beschikbare kennis en aangever van mogelijke oplossingen.

En Pielke heeft een sterke voorkeur voor de laatste, althans in het klimaatdebat. Voor sommige situaties is de “issue advocate” nuttiger. Bijvoorbeeld als men vol vertrouwen (en zonder medische kennis) het advies van een dokter volgt: “Neem deze pil maar, dan ben je morgen weer beter”. De dokter als “issue advocate”. In het kader van de klimaatdiscussie mag men Hansen wel beschouwen als een typische “issue advocate”.

Een van de prominente buitenlandse experts die optraden als adviseurs van de Deltacommissie was professor Hans von Storch. Hans von Storch is directeur van het Institut für Küstenforschung, onderdeel van het GKSS in Geesthacht bij Hamburg. Verder is hij professor aan het Meteorologisch Intituut van de Universiteit Hamburg.  Storch

Hij is opgeleid als wiskundige en is een vooraanstaand statisticus, meteoroloog, oceaandeskundige en (klimaat)modelbouwer. Nog onlangs is hij vereerd met een eredoctoraat van de Universiteit Gothenburg voor zijn werk aan het Baltex project. Hier wordt onderzoek verricht naar de klimaatveranderingen in de Baltische Zee. Hans von Storch heeft 13 boeken geschreven en zo’n 130 wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan. Zie daarvoor onder andere zijn eigen website.

Daarnaast bevordert hij de uitwisseling van ideeën tussen zijn vakgebied en de wereld van socio- en cultuurwetenschappen. Als men enige tijd rondneust op zijn website zal men snel concluderen dat hij niet is gespeend van humor en relativeringsvermogen. De afbeelding van Donald Duck bijvoorbeeld. Vanaf 1976 tot 1985 was hij uitgever van Der Hamburger Donaldist, een niet-commerciëel en speels periodiek, tegenwoordig uitkomend onder Der Donaldist.Storchooievaar

Storch staat voor ooievaar, en dat figuurtje komt men vaak tegen in zijn publicaties. In zijn publieke reacties komt hij gematigd over. Hij stapt regelmatig in de publieke discussie over klimaat onderwerpen. In Duitsland wordt zijn mening vaak gevraagd, en als dat nodig is geeft hij zijn mening ook ongevraagd. Hij is een frequent spreker op internationale conferenties.

Voor de bijdrage aan de Deltacommissie moest de adviesgroep waartoe hij behoorde, een maximale inschatting maken van de zeespiegelstijging in deze eeuw. Echter, nog voordat het resultaat van de werkzaamheden was gepubliceerd kwam de Deltacommissie al met haar rapport en advies naar buiten. Twee weken voor Prinsjesdag, keurig op tijd voor de begroting van 2009. Een genante vertoning van de Commissie. Het passeren, het niet informeren van de externe deskundigen, en de manier waarop met hun resultaten is omgegaan door de commissie, schoot enkele leden in het verkeerde keelgat. Dat gold ook voor Hans von Storch, die daarover in interviews in NRC zijn boosheid uitte.  Zie onder andere de artikelen in NRC van o.a. Karel Knip.

Hoe staat Hans von Storch in het klimaatdebat?

In het algemeen accepteert von Storch de bevindingen van het IPCC. Al heeft hij fel geoordeeld over (de rechte steel van) de hockeystick van Mann c.s.. Dat is de afbeelding die de klimaatdiscussie jaren heeft beheerst als symbool voor de opwarming en die veel heeft bijgedragen tot de meningsvorming van het IPCC. In von Storch’s woorden: “Quatsch”.

Hij is wel overtuigd van de bepalende rol van kooldioxide bij de opwarming en van de antropogene bijdrage daaraan.

Er wordt nogal gespeculeerd over de mate waarin klimaatwetenschappers de opvattingen en uitspraken van het IPCC delen. Hoe komen klimaatwetenschappers aan hun informatie en hoe interpreteren ze dat materiaal. Hans von Storch heeft met GKSS-collega Dennis Bray een enquete opgezet om de mening van betrokken klimaatwetenschappers, althans zij die daar regelmatig over publiceren te polsen.

Dat is afgelopen jaar voor de derde maal gebeurd, de resultaten zijn nog niet gepubliceerd. Door de enquetes periodiek te herhalen krijgt men een beeld van hoe de meningen van de klimaatwetenschappers door de jaren verschuiven. Een beeld overigens, dat aangeeft dat de discussie over meerdere aspecten van de klimaatverandering nog niet is afgesloten.

De gevolgen van de klimaatverandering kunnen op verschillende manieren worden aangepakt. Men kan proberen de verandering te reduceren, te matigen, of zich aan te passen aan de gevolgen. Voorstanders van aanpakken van de oorzaken pleiten bijvoorbeeld voor de ondergrondse opslag van kooldioxide (mitigation). Anderen zijn van mening, dat de inspanningen beter gericht kunnen worden op aanpassing, bijvoorbeeld dijkverhoging. En natuurlijk kunnen ook beide wegen bewandeld worden. Von Storch pleit in deze kwestie voor een verschuiving naar aanpassing in plaats van focusering op bestrijding, en daarvoor middelen te reserveren.

In Duitsland wordt de klimaatdiscussie als proces – net als elders – te weinig gemodereerd. Klimaatwetenschappers en politici vechten om media-aandacht en meten zich kennis aan, die ze in de grond niet of beperkt bezittten. De grootste en goedgebekte schreeuwers krijgen de meeste aandacht, waardoor slechts enkele opvattingen doordringen naar het publiek. Von Storch onderkent de gevaren van deze eenzijdig bepaalde processen, die niet alleen de wetenschap als zodanig beschadigen, maar eveneens leiden tot overhaast en ondoordacht beleid. De natuurwetenschappers zijn niet voldoende toegerust om dit proces te beheersen.

In deze ‘postnormale’ situatie is er behoefte om het onderliggend sociaal-cultureel proces van de klimaatdiscussie te doorgronden.

Hij roept daarom socio- en cultuurwetenschappers op om zich actief te mengen in de discussie, en te analyseren hoe processen verlopen. Von Storch verwijst daarbij onder andere naar de opvattingen van bovengenoemde Roger Pielke Jr. die de positie van de eerlijke makelaar, de “honest broker” propageert. En wat mij betreft kan Hans von Storch worden ingedeeld bij de categorie “honest broker”.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: