Zeespiegelstijging en de Deltacommissie (IV)

29 Nov

Er wordt op grote schaal onderzoek verricht naar het gedrag van de ijsmassa’s op Groenland en Antarctica. Ook Nederlandse onderzoekers dragen hun steentje bij. Een greep uit recente publicaties geeft de huidige stand van kennis weer.

Met het satelliet-project Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) probeert men meer duidelijkheid te krijgen over dit deel. Onderzoekers van de TU Delft rapporteren recent in een artikel (GRACE observes small-scale mass loss in Greenland) een verlies van ongeveer 180 Gt per jaar. Deel uit abstract:

Using satellite gravity data between February 2003 and January 2008, we examine changes in Greenland’s mass distribution on a regional scale. During this period, Greenland lost mass at a mean rate of 179 ± 25 Gt/yr, equivalent to a global mean sea level change of 0.5 ± 0.1 mm/yr. Rates increase over time, suggesting an acceleration of the mass loss, driven by mass loss during summer. The largest mass losses occurred along the southeastern and northwestern coast in the summers of 2005 and 2007, when the ice sheet lost 279 Gt and 328 Gt of ice respectively within 2 months. In 2007, a strong mass loss is observed during summer at elevations above 2000 m, for the first time since the start of the observations.”

 

Ook uit andere onderzoeken blijkt, dat er een toename is van smeltend ijs van Groenland en Antarctica. Uit satellietmetingen van het project (GRACE),is gebleken, dat er een versnelling in het smelten is opgetreden op Groenland vanaf april 2004, (bron).

Greenland_monthly_ice_loss_update_

Voor Groenland wordt het verlies aangegeven met 248 ± 36 km3/jaar in 2006 (voorheen 82 ± 22 km3/jaar). Voor Antarctica is dat 128 km3/jaar, eveneens gemeten via het GRACE project (km3 komt overeen met Gton, 1 Gton is 1012 kg).

 

Dat resulteert in een equivalente globale zeespiegelstijging van 0,7 mm/jaar resp. 0,36 mm/jaar (eigen schatting). Alles bijeen dus ongeveer 1 mm/jaar. Als er niets verandert worden dat 10 cm in deze eeuw, en dat klopt dan weer met de schatting van de IPCC.

Onderzoekers van het IMAU (Universiteit Utrecht) en het KNMI schatten het verlies in 2006 op 196 ± 92 Gton.

De onzekerheden zijn klaarblijkelijk groot en gaan verder dan de met deze resultaten gepaarde spreidingen. Men weet bijvoorbeeld nog niet welke fractie van het smeltwater werkelijk afstroomt, omdat op veel plaatsen het water gewoon weer opnieuw bevriest. Het vaststellen van de dikte van de ijslaag is eveneens behept met grote onzekerheden.

Een aantal Amerikanse universiteiten hebben een Science &Technology centrum opgezet voor het remote sensing onderzoek naar ijsplateaus. Voor een actueel overzicht van wat er op Groenland gebeurt valt daar onder andere te lezen:

“Perhaps the greatest immediate challenge identified at the workshop* though lies in reducing the high levels of uncertainty over the current and future behaviour of the Greenland ice cap, and reconciling the many conflicting observations and predictions. In the case of the meltwater, estimates of the annual total vary by a factor of five from 50 gigatons (GT) to around 250 GT, and this level of uncertainty makes future predictions almost meaningless.”

* Sea-Level Rise From The Greenland Ice Sheet, Mallorca, Spanje in Mei 2008, georganiseerd door de European Science Foundation.

Nederlandse onderzoekers van het IMAU (Universiteit Utrecht) en het KNMI dragen ook bij tot een beter begrip van wat er met het ijs gebeurt. Zo werd recent ontdekt, dat het smeltwater van het ijspakket op Groenland niet  – zoals breed gedacht – als glijmiddel voor een versnelling van de gletsjerstroom zorgt, wat niet wil zeggen dat het ijs niet sneller smelt in de laatste jaren. Min of meer tot de zelfde conclusie komen Amerikaanse onderzoekers (hier en hier).

Uit recent werk van Alley (een der auteurs van het IPCC AR4 rapport) in Science (abonnement vereist) blijkt nog veel onzekerheden. In de supplementaire informatie bij dit artikel staat een aardig overzicht van zeven verschilende benaderingen om een beeld te krijgen van de processen die het smeltgedrag van het ijs kunnen beschrijven en schattingen van de daarmee gepaard gaande zeespiegelstijging. Dat document eindigt met:

“It is evident that none of these estimates are completely commensurate, with the different estimates considering different ice masses, different processes, and different time intervals. Century-scale values of sea-level rise from ice sheets ranging from less than 0.1 m to 5 m are discussed, although not presented as reliable projections. Values of a few tens of centimeters to more than 1 m rise over a century would be easier to support based on these scalings. Note that estimates of the present rate of sea level rise (4), the majority of which is not due to ice sheets, would produce about 0.3 m of sea level rise over the next century in the relatively unlikely event that the rate remained constant. The lack of strong convergence, the range of possible answers, and the tentative nature of the support for any of these approaches strongly motivate improved estimates relying on physically based, well-tested models.”

 

 

 

 

De hele range van 10 cm tot 5 meter (Hansen), en wat reëler enkele tientallen cm tot meer dan 1 meter stijging. Het blijft volop gissen, en met de laatste opmerking kan men alleen maar instemmen.

 

 

Er valt nog veel te onderzoeken, zo blijkt wel. Dagelijks verschijnen nieuwe artikelen, zoals deze week nog van Alley et.al.. Zij hebben zojuist een eenvoudige rekenregel ontwikkeld om het tempo van afbrekende ijsbergen van ijsplateaus in zee aan het eind van gletsjers te benaderen. Daarvoor bestudeerden zij de snelheid van een gletsjer op Groenland (de Jacobshavn gletsjer, met een snelheid van 20-30 m per dag) en negen gletsjers op Antarctica. De snelheid bleek bepalend voor het afbreken van de ijsbergen. Hoe sneller, hoe meer spanningen er optreden in de dwarsrichting, wat leidt tot meer breuken en meer afkalving.Weer wat voer voor de modellen.

Al deze onderzoeken bevestigen het beeld, dat er nog grote gaten zitten in de kennis over het smeltgedrag van de ijsmassa op Groenland. En de door de Deltacommissie aan haar adviesgroepen gevraagde en vervolgens gepropageerde maximalisatie van die bijdrage aan de zeespiegelstijging aan de Nederlandse kust is nu net een van de belangrijkste componenten van de totale stijging. Een wel heel onzekere schatting dus.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: