Hebzucht, hoe programmeer je dat?

27 Okt

Vandaag een paar gedachten over de financiële crisis. Wat heeft dat te maken met de klimaatdiscussie?

Oud voorzitter van de Federal Reserve Bank Alan Greenspan mocht afgelopen week voor het Amerikaanse Congres getuigen over de financiële crisis. Hem troffen harde verwijten omdat hij had gefaald in zijn toezichthoudende taak.

Hij uitte zijn bedroefdheid over de ontstane crisis en probeerde de oorzaken van de crisis aan te geven. Naast de elke werkelijkheid ontberende ratings van de kredietbanken noemde hij de rampzalige toepassing van risicomodellen.

Dat tweede onderwerp is interessant, omdat de resultaten van de modellen, net als bij klimaatmodellen als basis dienen voor vergaande investeringsbeslissingen.

In financiële modellen wordt de volatiliteit als maat genomen voor het bepalen van het risico. Dat werkt kennelijk niet als de crisis toeslaat. Bovendien had men het model alleen gevoed met de data van de laatste twee decennia. De werkelijkheid die weerspiegeld wordt door het model is te mooi voorgesteld, de spiegel waarin Greenspan keek was verbogen. De kwaliteit van een model wordt nog altijd bepaald door wat je er in stopt: garbage in – garbage out. Door de invoer te beperken tot glorievolle jaren krijgt men natuurlijk een vertekend beeld.

Dit zijn zijn woorden:

“It was the failure to properly price such risky assets that precipitated the crisis. In recent decades, a vast risk management and pricing system has evolved, combining the best insights of mathematicians and finance experts supported by major advances in computer and communication technology. A Nobel Prize was awarded for the discovery of the pricing model that underpins much of the advances in derivates markets. This modern risk management paradigm held sway for decades. The whole intellectual edifice, however, collapsed in the summer of last year because the data inputted into the risk management models generally covered only the past two decades, a period of euphoria. Had instead the models been fitted more appropriately to historic periods of stress, capital requirements would have been much higher and the financial world would be in far better shape today, in my judgment.”

Misschien wel een goed werkend en Nobelprijs winnend model, maar dan alleen geschikt voor goede tijden. Arme modelleurs, die zullen nu wel enige oefeningen in bescheidenheid moeten doen, geconfronteerd met de barre werkelijkheid. Kennelijk ontbreekt er iets aan de modellering, bijvoorbeeld hebzucht? Ook nadat de gevolgen van deze crisis zijn weggeëbd, zal de hebzucht in een of andere vorm weer terugkeren. Daar kan geen enkel verscherpt toezichtsmechanisme iets aan doen. Hoe vertaal je hebzucht in passende algorithmen voor een risicomodel?

Hebzucht is een menselijke eigenschap, die kennelijk enorme gevolgen kan hebben. Als de mensheid zo graag modellen toepast om de ingewikkelde wereld in hapklare stukjes op te dienen, dan moeten dit soort menselijke (on)deugden, en in het algemeen veel meer elementen uit de sociologische en economische dynamiek van de maatschappij worden ingebouwd. Dat geldt overigens evenzeer voor de klimaatmodellen, waarin dit soort elementen nauwelijks voorkomen. Werk aan de winkel voor de modelleurs.

Dat het financieel risicomodel een Nobelprijs heeft gewonnen en nu volledig is ingestort, zegt hopelijk iets meer over het Nobelprijs comité en diens waarderingsmethoden. Wordt die prijs nu achteraf ingetrokken?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: