Kwaliteit van klimaatmodellen

16 Okt

Modellen proberen de werkelijkheid na te bootsen. Je onderzoekt de variabelen waarvan je weet of vermoedt, dat ze invloed hebben op de te bepalen uitkomst, stopt er een aantal parameters en rekenregels in en kijkt of het model de werkelijkheid benadert. Dan pas je het model aan, verandert enkele rekenregels, voegt er nog een parameter of onderlinge relatie tussen parameters toe, et voilà , we hebben een model.

Voor eenvoudige processen met enkele parameters binnen bepaalde grenzen werken die modellen prima, ook om what-if vragen te beantwoorden of prognoses op te stellen.

Moeilijker wordt het als een model betrekking heeft op processen met vele complexe parameters en relaties. Als het al lukt om het model te laten passen op de werkelijkheid van gisteren, dan zegt dat nog weinig over de kracht van uitspraken over de werkelijkheid van de volgende dag.

Aan de opbouw van modellen kan men eisen stellen. Zoals bijvoorbeeld de Nederlandse norm NEN 2828, die eisen stelt aan modellen die de verspreiding van luchtverontreiniging berekenen. Deze eisen hebben onder meer betrekking op de wetenschappelijke concepten die onder het model liggen, het toepassingsgebied, de validatiemethoden, en op welke wijze men heeft gestreefd naar acceptatie in bredere kring en in welke mate deze acceptatie is verkregen.

Een volledig transparant proces dus om een model te bouwen, de grenzen van de toepasbaarheid vast te stellen, het model te testen met waarnemingen, daarover te publiceren en commentaren van anderen te verkrijgen en te verwerken.

Op die manier kan de gebruiker van een model vertrouwen krijgen in de werking van een model en is in staat om zelf validaties uit te voeren. Kortom, de kwaliteit van het model is beschreven en kan worden getoetst aan een norm. Die norm is een consensus product. Iedere belanghebbende kan aan de totstandkoming van zo’n norm meewerken. Het is een uitgangspunt voor eerlijke concurrentie, en vormt daarmee een belangrijk economisch principe.

In een analytisch laboratorium wordt meestal gewerkt onder een kwaliteitsmanagementsysteem dat beantwoordt aan de ISO 17025 norm. Die is deels afgeleid van de meer bekende ISO 9001 norm. Als een lab beschikt over een dergelijk certificaat of accreditatie, dan mag de klant vertrouwen hebben in de resultaten van dat lab, want die komen tot stand onder toetsbare condities onder een transparant kwaliteitsysteem, dat ook nog eens jaarlijks door externen wordt geaudit. Dat is niets bijzonders voor een werkproces, waarvan de resultaten vaak grote consequenties kunnen inhouden. Elke milieumeetmethode bevat tegenwoordig een paragraaf over kwaliteitsborging.

Een dergelijke kwaliteitsbenadering is voor zover bekend niet usance in de klimaatmodellen wereld. Gelet op de enorme belangen is een kwaliteitsborging van de modellen hoogst noodzakelijk. Want op basis van de modelvoorspellingen, of projecties zoals ze enigszins eufemistisch worden genoemd worden omvangrijke investeringen gepland.

 

Een korte en niet volledige rondgang bij de 25 door het IPCC gebruikte modellen leert, dat het voor de buitenwacht erg moeilijk is om zicht te krijgen op de totstandkoming en werking van die modellen. Een belangrijk onderdeel is de validatie van de modellen. Men vindt slechts enkele verwijzingen naar validatiepogingen. Soms gaat het over een beperkte validatie met data over een tiental jaren, soms is een oudere versie van het model beperkt getest. Zie IPCC model documentatie, zoek onder de documentatie en verder bij de genoemde instituten in manuals en in de referenties van manuals.

 

Omdat het gaat over voorspellingen en de zeggingskracht van voorspellingen is het beschikbaar hebben van een protocol voor de opbouw van een klimaatmodel, vergelijkbaar met de bovengenoemde NEN 2828 norm, van groot belang.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: